دستهبندیهای روغن موتور API؛ راهنمای کامل ردههای بنزینی و دیزلی
دستهبندیهای روغن موتور بر اساس API
ردههای فعلی و پیشین خدماتی API در جدولهای زیر خلاصه شدهاند. مالکان خودرو پیش از مراجعه به این جدولها باید دفترچه راهنمای خودروی خود را بررسی کنند، زیرا یک روغن میتواند همزمان چند سطح عملکردی را پوشش دهد.در موتورهای بنزینی، آخرین رده روغن موتور همواره ویژگیهای عملکردی ردههای پیشین را نیز در بر میگیرد؛ برای نمونه اگر دفترچه راهنما روغن API SN را توصیه کرده باشد، روغن API SP نیز محافظت کامل ارائه میدهد.در موتورهای دیزلی، رده جدیدتر معمولاً — اما نه همیشه — ویژگیهای عملکردی رده قبلی را نیز شامل میشود.
نکته مهم درباره API FA-4:
برخی موتورهای دیزل چهارزمانه پرسرعت، طراحیشده برای استانداردهای انتشار گازهای گلخانهای (GHG) مدلسال 2017 (کاربرد جادهای)، برای روغنهای خاصی با گرید ویسکوزیته XW-30 طراحی شدهاند. روغنهای API FA-4 با روغنهای CK-4، CJ-4، CI-4 PLUS، CI-4 و CH-4 قابل جایگزینی یا سازگار بهعقب نیستند. برای تعیین مناسببودن روغن FA-4، همواره باید به توصیه سازنده موتور مراجعه شود.
۱. استاندارد ILSAC برای روغنهای موتور خودروهای سواری
آخرین رده ILSAC تمام ویژگیهای عملکردی ردههای قبلی را نیز پوشش میدهد و میتواند برای سرویس موتورهای قدیمیتری که ردههای پیشین برایشان توصیه شده بهکار رود.
نام | وضعیت | توضیح فنی |
|---|---|---|
GF-6A | فعال | از 2020 معرفی شد؛ محافظت در برابر پیشاحتراق در دور پایین (LSPI)، محافظت از سایش زنجیر تایمینگ، بهبود محافظت در برابر رسوبگذاری دمای بالا روی پیستون و توربوشارژر، کنترل سختگیرانهتر لجن (سلاج) و وارنیش، بهبود مصرف سوخت، تقویت محافظت سیستم کنترل آلایندگی، و سازگاری با سوختهای حاوی اتانول تا E85. |
GF-6B | فعال | فقط برای روغنهای با گرید ویسکوزیته SAE برابر 0W-16؛ از می 2020 معرفی شد با همان مزایای LSPI، سایش زنجیر تایمینگ، رسوب دمای بالا، کنترل لجن/وارنیش، مصرف سوخت، محافظت سیستم آلایندگی و سازگاری با سوخت E85. |
GF-5 | منسوخ* | بهجای GF-5، از GF-6A استفاده شود. |
GF-4 | منسوخ | بهجای GF-4، از GF-5 استفاده شود. |
GF-3 | منسوخ | بهجای GF-3، از GF-5 استفاده شود. |
GF-2 | منسوخ | بهجای GF-2، از GF-5 استفاده شود. |
GF-1 | منسوخ | بهجای GF-1، از GF-5 استفاده شود. |
* تاریخ منسوخشدن: اول 2021
۲. موتورهای بنزینی — ردههای API (پیشوند S)
حروف SK، SI و SO بهعمد از توالی حروف حذف شدهاند، چون با نام سازمانها یا سامانههای دیگری اشتباه گرفته میشوند.
رده | وضعیت | توضیح |
|---|---|---|
SP | فعال | از 2020؛ محافظت LSPI، محافظت سایش زنجیر تایمینگ، بهبود محافظت رسوب دمای بالا روی پیستون/توربوشارژر، کنترل سختگیرانهتر لجن و وارنیش. نسخه «API SP با Resource Conserving» معادل GF-6A ILSAC است و افزون بر عملکرد SP، مصرف سوخت بهتر، محافظت سیستم آلایندگی و سازگاری با سوخت E85 را نیز دارد. |
SN | فعال | برای خودروهای مدل 2020 و قدیمیتر. |
SM | فعال | برای خودروهای مدل 2010 و قدیمیتر. |
SL | فعال | برای خودروهای مدل 2004 و قدیمیتر. |
SJ | فعال | برای خودروهای مدل 2001 و قدیمیتر. |
SH | منسوخ | برای اغلب موتورهای بنزینی ساخت بعد از 1996 مناسب نیست؛ ممکن است محافظت کافی در برابر لجن، اکسیداسیون یا سایش موتور نداشته باشد. |
SG | منسوخ | برای موتورهای ساخت بعد از 1993 مناسب نیست؛ همان محدودیتهای بالا. |
SF | منسوخ | برای موتورهای ساخت بعد از 1988 مناسب نیست؛ ممکن است در برابر تجمع لجن محافظت کافی نداشته باشد. |
SE | منسوخ | برای موتورهای ساخت بعد از 1979 مناسب نیست. |
SD | منسوخ | برای موتورهای ساخت بعد از 1971 مناسب نیست؛ استفاده در موتورهای مدرنتر میتواند عملکرد نامناسب یا آسیب تجهیزات ایجاد کند. |
SC | منسوخ | برای موتورهای ساخت بعد از 1967 مناسب نیست؛ همان هشدار بالا. |
SB | منسوخ | برای موتورهای ساخت بعد از 1951 مناسب نیست؛ همان هشدار بالا. |
SA | منسوخ | فاقد هرگونه افزودنی؛ برای موتورهای ساخت بعد از 1930 مناسب نیست؛ استفاده در موتورهای مدرن میتواند به تجهیزات آسیب برساند. |
۳. موتورهای دیزلی — ردههای سری C
همواره توصیه سازنده خودرو درباره سطح عملکرد روغن را در اولویت قرار دهید.
رده | وضعیت | توضیح |
|---|---|---|
CK-4 | فعال | برای موتورهای دیزل چهارزمانه پرسرعت مطابق با استانداردهای انتشار آلایندگی جادهای مدلسال 2017 و استاندارد Tier 4 غیرجادهای، و نیز موتورهای مدلسالهای قبلتر. برای سوخت دیزل با گوگرد تا 500 ppm (0.05٪ وزنی) طراحی شده؛ استفاده با سوخت با گوگرد بیش از 15 ppm (0.0015٪) ممکن است روی دوام سامانه پسا-تصفیه اگزوز و/یا فاصله تعویض روغن اثر بگذارد. این روغنها بهویژه در حفظ دوام سیستم کنترل آلایندگی در خودروهای مجهز به فیلتر ذرات معلق و دیگر سامانههای پیشرفته پسا-تصفیه مؤثرند. محافظت تقویتشده در برابر اکسیداسیون روغن، افت گرانروی ناشی از برش (شییر)، هوازایی روغن، مسمومیت کاتالیست، مسدودشدن فیلتر ذرات، سایش موتور، رسوب پیستون، افت خواص دما پایین/بالا و افزایش گرانروی ناشی از دوده را فراهم میکند. از نظر عملکرد بر CI-4، CJ-4، CI-4 PLUS و CH-4 برتری دارد و میتواند جایگزین آنها شود. هنگام استفاده از CK-4 با سوخت با گوگرد بالای 15 ppm، باید با سازنده موتور درباره فاصله سرویس مشورت شود. |
CJ-4 | فعال | برای موتورهای دیزل چهارزمانه پرسرعت مطابق استانداردهای انتشار جادهای مدلسال 2010 و Tier 4 غیرجادهای، و مدلهای قبلتر. برای سوخت با گوگرد تا 500 ppm طراحی شده؛ سوخت با گوگرد بالای 15 ppm میتواند روی دوام پسا-تصفیه یا فاصله تعویض اثر بگذارد. عملکردی برتر از CI-4، CI-4 PLUS، CH-4، CG-4 و CF-4 دارد و جایگزین آنها میشود. با سوخت پرگوگرد، فاصله سرویس باید با سازنده هماهنگ شود. |
CI-4 | فعال | معرفیشده در 2002؛ برای موتورهای چهارزمانه پرسرعت مطابق استانداردهای انتشار 2004 (اجراشده از 2002). برای حفظ دوام موتور در سامانههای بازگردانی گاز اگزوز (EGR) فرموله شده و برای سوخت با گوگرد تا 0.5٪ وزنی مناسب است. میتواند جایگزین CG-4، CF-4، CE، CD و CH-4 شود. برخی روغنهای CI-4 واجد شرایط رتبه CI-4 PLUS نیز هستند. |
CH-4 | فعال | معرفیشده در 1998؛ برای موتورهای چهارزمانه پرسرعت مطابق استانداردهای انتشار 1998. مخصوص سوخت دیزل با گوگرد تا 0.5٪ وزنی. جایگزین CF-4، CE، CD و CG-4. |
CG-4 | منسوخ | برای موتورهای دیزلی ساخت بعد از 2009 مناسب نیست. |
CF-4 | منسوخ | برای موتورهای دیزلی ساخت بعد از 2009 مناسب نیست. |
CF-2 | منسوخ | برای موتورهای دیزلی ساخت بعد از 2009 مناسب نیست؛ موتورهای دوزمانه ممکن است نیاز روانکاری متفاوتی داشته باشند — با سازنده تماس بگیرید. |
CF | منسوخ | برای موتورهای دیزلی ساخت بعد از 2009 مناسب نیست. ردههای جدیدتر «C» معمولاً برای موتورهایی که پیشتر CF برایشان مشخص میشد ترجیح دارند؛ اما تجهیزات قدیمی و/یا موتورهای دیزل دوزمانه، بهویژه با نیاز به روغن تکگرید، ممکن است هنوز به CF نیاز داشته باشند. |
CE | منسوخ | برای موتورهای دیزلی ساخت بعد از 1994 مناسب نیست. |
CD-II | منسوخ | برای موتورهای دیزلی ساخت بعد از 1994 مناسب نیست. |
CD | منسوخ | برای موتورهای دیزلی ساخت بعد از 1994 مناسب نیست. |
CC | منسوخ | برای موتورهای دیزلی ساخت بعد از 1990 مناسب نیست. |
CB | منسوخ | برای موتورهای دیزلی ساخت بعد از 1961 مناسب نیست. |
CA | منسوخ | برای موتورهای دیزلی ساخت بعد از 1959 مناسب نیست. |
۴. موتورهای دیزلی — رده سری F
همواره توصیه سازنده خودرو درباره سطح عملکرد روغن را در اولویت قرار دهید.
رده | وضعیت | توضیح |
|---|---|---|
FA-4 | فعال | مربوط به روغنهای خاص با گرید XW-30 برای برخی موتورهای دیزل چهارزمانه پرسرعت مطابق استاندارد انتشار گازهای گلخانهای (GHG) مدلسال 2017 (کاربرد جادهای). برای سوخت دیزل جادهای با گوگرد حداکثر 15 ppm (0.0015٪ وزنی) طراحی شده؛ سازگاری با هر موتور باید از سازنده استعلام شود. این روغنها در بازه گرانروی HTHS (دما و برش بالا) بین 2.9 تا 3.2 سانتیپواز فرموله شدهاند تا به کاهش انتشار گازهای گلخانهای کمک کنند. در حفظ دوام سیستم کنترل آلایندگی همراه با فیلتر ذرات و دیگر سامانههای پیشرفته پسا-تصفیه بسیار مؤثرند. محافظت تقویتشده در برابر اکسیداسیون، افت گرانروی ناشی از برش، هوازایی، مسمومیت کاتالیست، مسدودشدن فیلتر ذرات، سایش موتور، رسوب پیستون، افت خواص دما پایین/بالا و افزایش گرانروی ناشی از دوده ارائه میدهند. با روغنهای CK-4، CJ-4، CI-4 PLUS، CI-4 و CH-4 قابل جایگزینی یا سازگار بهعقب نیستند. برای تعیین مناسببودن باید به توصیه سازنده موتور مراجعه شود؛ این روغنها برای سوخت با گوگرد بیش از 15 ppm توصیه نمیشوند و در آن صورت نیز باید طبق توصیه سازنده عمل کرد. |
نکته کاربردی
در موتورهای بنزینی، رده جدیدتر همیشه جایگزین مطمئنی برای ردههای قدیمیتر است؛ مثلاً SP جای SN را میگیرد.
اما در موتورهای دیزلی این جایگزینی «معمولاً» صادق است نه همیشه — بهویژه بین سری C، مانند CK-4، و سری F، مانند FA-4، که کاملاً از هم مجزا و غیرقابلجایگزین هستند؛ چون FA-4 برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای با گرانروی HTHS پایینتر طراحی شده و نباید بهجای CK-4 استفاده شود مگر با تأیید صریح سازنده موتور.
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده